اســـــــــــــــــــــــــــــکـیزوفرنی

اسكيزوفرني‌ گروهي‌ از اختلالات‌ رواني‌ شامل‌ انواع‌ اسكيزوفرني‌ كاتاتونيك‌، پارانوييد، آشفته‌، تمايزنيافته‌ و باقيمانده‌. واژه‌ «اسكيزو» به‌معني‌ گسيختگي‌ است‌ و «فرني‌» نيز به‌ ذهن‌ و روان‌ اشاره‌ دارد. اسكيزوفرني‌ اغلب‌ به‌ اختلال‌ گسيختگي‌ شخصيتي‌ اشاره‌ دارد، زيرا افكار و احساسات‌ فرد مبتلا به‌ اين‌ عارضه‌ داراي‌ ارتباط‌ منطقي‌ و معمول‌ با يكديگر نيستند. فرد مبتلا قادر نيست‌ تخيلات‌ خود را از واقعيت‌ افتراق‌ دهد و بنابراين‌ رفتاري‌ غيرمنطقي‌ و غيرعادي‌ دارد

مراقبت پرستاری از بیماران اسکیزوفرنی
بیشترین رفتارهای مداخله طلب در کار با این بیماران مربوط به بیماریاست که تشخیص اسکیزوفرنی پارانوئید دارد . این بیمار با الگوی رفتاری حاکی از سوءظن شدید ،با نشان دادن نگرش های برتری طلبی ،استهزاء و کنایه آمیز موانعی جهت انجام مراقبت ایجاد می کند . این نگرش ها یک روش جهت مقابله با احساسات بی کفایتی است .چنانچه اضطراب افزایش یابد ،وی عقاید گزند و آسیب را نشان می دهد.عبارت هایی مانند «شما شبیه من نیستید »استفاده از مکانیسم دفاعی برون فکنی را منعکس می کند.بیمار در واقع عدم اعتماد به خود را در معرض نمایش می گذارد .این عقاید پایدار شده و غیر قابل تغییر هستند ،زیرا آنها نیاز اساسی بیمار نسبت به احساس مهم بودن هستند . عقاید تغییر یافته تا زمانی که بیمار یک راه سازنده تر جهت برخورد با این نیازها را پیدا کند ،باقی خواهد ماند .

هدف پرستار کمک به بیمار برای یافتن روشهای سازنده برخورد با این نیازها است .این بیماران احساسات پرخاشگرانه را در دیگران بیدار کرده و تحریک می کنند . متعاقبا پرستار باید قبل از کار کردن با بیمار به این احساسات بپردازد . کاردانی و ادب در پاسخ به رفتار و هیجانات منفی بیمار لازم است .استهزاء و کینه ی بیمار نباید هرگز با قصاص پاسخ داده شود.


پیشنهادات زیر راهنمایی های لازم برای کار با بیمارانی که اسکیزو فرنی پارانویید دارند را ارائه می دهند:


هرگز با تندی با بیمار صحبت نکنید یا از عقاید بیمار نخندید.
به داستان بیمار گوش دهید ،ولی به موافقت و نه رد کنید .
به سوالات مستقیم بیمار پیرامون عقایدش به آرامی و با تاکید بر حقایق پاسخ دهید .عین کلمات تغییر خواهد یافت ،ولی دو عقیده درک پرستار و حقیقت وجود دارند که آنها می رسانند که عقاید بیمار واقعیت را منعکس نمی کنند .یک پاسخ پیشنهادی ممکن است چنین باشد « من می دانم که این برای شما واقعیت دارد ولی من این طور نمی بینم و آن واقعیت نیست».
این مهم است که به طور غیر انتقادی ،با تن صدای متعادل صحبت شود.
تا حد امکان بیمار را به انجام کار تشویق کنید .پاداش ویژه ی صادقانه ای اراوه دهید تا اینکه تعریف و تمجید کنید .
اکر بیمار صداهایی می شنود (توهمات شنوایی دارد )روش هایی برای کمک به بیمار در پرداختن به صداها پیشنهاد دهید .(1-اگر صدا می گوید «شما خوب نیستید »با صدای بلند بگوید «درسته حالا من احساس می کنم که من خوب نیستم »اگر شما تشخیص بدهید افکار از آن خودتان است ،صداها فروکش می کنند. 2- زمان ،مکان ،محیط و شرایط شنیدن صداها را ثبت کنید .به طور اتفاقی ممکن است شما الگویی را متوجه شوید و قادر شوید از موقعیت های معین دوری کنید و بدین وسیله صداهای مربوط به این واقعیت ها را حذف کنید .)
بیماری که سوءظن دارد ،اغلب رفتار دیگران را به خودش نسبت می دهد .نجوا کردن یا رمزی صحبت کردن ممکن است سوءظن بیشتری را تحریک کند .


قبل از اینکه بیمار بتواند اعتماد کردن به دیگران را بیاموزد ،بتید اعتماد کردن به خودش را یاد بگیرد .یک پرستار می تواند با شناسایی لحظاتی که بیمار رفتار حاکی از اعتماد را نشان می دهد ،در قالب یک ارتباط فرد با فرد کمک نماید .برای مثال زمانی که بیمار یک تصمیم مثبتی پیرامون زندگی اش می گیرد ،می تواند با گفتن « آن یک انتخاب مثبتی بود که شما داشتید ،ببینید ،شما می توانید به تصمیم هایتان اعتماد کنید .».

صادق بودن با بیمار ضروری است .

بیماران دارای سوءظن بیش از حد به طور بالقوه برای خودشان و دیگران خطرناک هستند .بیمار برای ساعقه های عصبانیت و پرخاشگری نیاز به خروجی های سازنده دارد .پرستار باید جهت علائم رفتاری زودرس (مثلا ابراز ناراحتی از طریق چهره ،صورت برافروخته ،صدای لرزان ،محدود شدن حیطه ی توجه )هوشیار باشد .
به وسیله ی مداخله ی فعال ،پرستار می تواند از فوران های بعدی پیشگیری کند .تکالیف غیر رقابتی تنها مانند حل جدول معما ، سرامیک سازی ،استفاده از کیسه بوکس و دویدن ،درمانی هستند .همه ی این فعالیت ها نیاز به مقداری تمرکز دارند ،ولی نیاز به رقابت یا همکاری با دیگران را ندارند .

وی در سال ۱۹۹۴به همراه دو نظریه‌پرداز دیگر موفق به دریافت جایزه نوبل اقتصاد می‌شود، اما کسب این جایزه شاید مهمتر از آن نباشد که وی چندین دهه از عمر خود را صرف دست و پنجه نرم‌کردن با بیماری مخرب ذهنی اسکیزوفرنی کرده است.

نخستین علائم اسکیزوفرنی در سال ۱۹۵۸ در نش نمایان شد و این در حالی بود که وی یک سال پیش از آن با آلیشیا که یک داشجوی فیزیک اهل السالوادور بود ازدواج کرده بود. البته آنها در سال ۱۹۶۳ از یکدیگر جدا شدند و این زمانی بود که علائم بیماری بیش از گذشته برای نش دردآور شده بود اما هفت سال بعد آنها بار دیگر زندگی مشترک را از سر گرفتند هرچند آلیشیا معتقد بود تنها برای کمک کردن به نش حاضر به این کار شده است و نه
از روی علاقه.

این نابغه دوران معاصر، در آوریل ۱۹۵۹ در بیمارستان مک‌لین امریکا بستری می‌شود تا تحت درمان‌های ویژه روان‌شناختی قرار گیرد اما پیشرفت بیماری وی و اضافه‌شدن افسردگی مزمن و از دست دادن اعتماد به نفس پزشکان و متخصصان درمان وی را با یاس روبه‌رو کرده بود.پروفسور نش در بخشی از زندگینامه خود که در سایت برندگان جایزه نوبل منتشر شده است می‌نویسد: به نظر غیرمحتمل می‌آید که فردی در سن و سال بالایی همچون من، بخواهد همچنان بر دانش خود بیفزاید. من ۲۵ سال از عمر مفید خود را همچون شکافی در زندگی می‌بینم که صرف غلبه بر بیماری مخرب اسکیزوفرنی کردم.

زندگی پردرد این دانشمند نابغه تا آنجا مورد توجه کارشناسان قرار گرفته است که می‌گویند اگر وی دچار این بیماری مخرب فکری نمی‌شد می‌توانست به عنوان اینشتینی جدید به دنیا معرفی شود.

وی پس از آنکه سال‌ها در بیمارستان‌های امریکا تحت درمان قرار گرفت و البته چندان هم نتیجه‌بخش نبود، به لطف کمک‌های شبانه‌روزی همسرش و گروهی از دوستانش در دانشگاه پرینستون امریکا کم‌کم به این نکته ایمان آورد که می‌تواند بر اسکیزوفرنی غلبه کند حتی اگر در سن بالایی قرار داشته باشد

اسکیزوفرنی کودکی

در اسکیزوفرنی کودک هم مثل اسکیزوفرنی بزرگسالان، مشخصه هایی چون هذیان، توهم، گفتار آشفته، رفتار آشفته، کاتاتونیک، بی تفاوتی عاطفی، فقر گفتار، فقدان اراده و کژکاری اجتماعی شغلی که کودک یا نوجوان نمی تواند به سطح مورد نظر برسد اما مشکل اینجاست که تصویری که کودکان از واقعیت دارند، در طول رشد طبیعیشان تغییر می کند و فقط در سنین بالا است که می توان گفت کودکان به تصور بالغانه از واقعیت رسیده اند. خیلی از کودکان، دارای شخصیت های خیالی هستند که نمی توان آن را دلیل تشخیص اسکیزوفرنی دانشت.

هذیانها و توهم های کودکان در مقایسه با هذیانها و توهمهای بزرگسالان، مختصر تر است و توهمی که در بین کودکان شایعتر است، توهم بینایی است و چون اشکالی ترسناک مثل اسکلت، موجودات فضایی و شیطان را در بر دارند، ترسناک هستند. البته توهم شنیداری هم در کودکان رواج دارد آنها ممکن است صدای چند نفر را بشنوند که از آنها انتقاد می کنند یا به آنها تحکم کنند.

درDSM داشتن دو مورد از ملاک های مورد نظر برای تشخیص اسکیزوفرنی کافیست. ملاک ها به قرار زیر هستند:

هذیان، توهم، گفتار آشفته، رفتار آشفته یا کاتاتونیک، نشانه های منفی مثل بی تفاوتی عاطفی یا فقدان اراده و گفتار.

اختلال اسکیزوفرنی گاه تدریجی پدی می آید و گاه ناگهانی. اسکیزوفرنی بین اواخر نوجوانی و اواسط دهه سوم زندگی است و در مواردی سن آغاز آن، 5 یا 6 سالگی گزارش شده است. پسرها بیشتر از دختران به این اختلال مبتلا می شوند. نسبت شیوع این اختلال یک یا دو در هزار است و نوجوانان 50 برابر کودکان به این اختلال دچار می شوند.

برای اسکیزوفرنی، دلیل زیستی خاصی تبیین نشده است. گرچه که در اسکیزوفرنی چند ژن دخیل هستند و همچنین فاکتورهای محیطی و رشدی هم نقش دارند. تاثیر عوامل چندی در بروز این اختلال مورد توجه قرار گرفته است که خطر بروز اسکیزوفرنی را افزایش می دهند از قبیل مشکلات تولد، الگوی دلبستگی ضعیف یا فقر عاطفی، ضعف هماهنگی حرکتی در نوزادی، جدایی از والدین، نقایص عقلانی، نقایص شناختی، نقایص اجتماعی، سردرگمی و خصومت در ارتباط والد- کودک.

درمان این اختلال شامل دارو درمانی (مثل نورولپتیک)، مداخله های آموزش و خانوادگی، روان درمانی حمایتی است.

کشف جهش ژنتیکی عامل اسکیزوفرنی
گروهی از پژوهشگران آمریکایی با آزمایش بر روی مدلهای حیوانی یک جهش ژنتیکی را یافتند که می تواند مسئول بروز اسکیزوفرنی باشد.
به گزارش خبرگزاری مهر، محققان دانشگاه کلمبیا در نیویورک یک جهش ژنتیکی را بر روی ژنی با عنوان  q11  ۲۲یافتند که با قطع کردن ارتباط میان دو فضای مغز مسئول حافظه می تواند منجر به بروز اسکیزوفرنی شود. این دو فضا، هیپوکامپ و کورتکس جلوپیشانی نام دارند.

براساس گزارش نیچر، این محققان دو گروه از موشهای نرمال و موشهای با جهش ژنتیکی بر روی ژن 22q11 را ایجاد کردند. سپس یک تست حافظه در یک هزارتو را بر روی این دو گروه از موشها تجویز کردند.

در این آزمایش موشهایی که موفق می شدند مسیر خروج را به یاد آورند جایزه دریافت می کردند.

در این آزمایش مشاهده شد موشهای عادی که در آنها هیپوکامپ و کورتکس جلوپیشانی به طور معمولی با یکدیگر در تماس بودند موفق می شدند مسیر خروج را به یاد آورند درحالی که موشهای اصلاح ژنتیکی شده قادر به یادآوری مسیر نبودند.

این دانشمندان در این خصوص توضیح دادند: "ما فهمیدیم که این نقص ژنتیکی، افراد را برای ابتلا به اسکیزوفرنی مستعد می کند. در حقیقت یکی از عواقب این جهش ژنتیکی از هم جدا شدن ارتباط عملکردی میان این دو منطقه مغزی است و بدیهی است که قطع ارتباط میان این دو منطقه بر روی رفتار شناختی اثر گذاشته و می تواند منجر به توسعه اسکیزوفرنی شود."

علائم بیماری اسکیزوفرنی توهم، جنون و اختلال ذهنی است. این بیماری بسیار شایع در بین جمعیتهای انسانی از هر 100 نفر به یک نفر آسیب می رساند.

پژوهشگران ایرانی موفق به شناسایی تاثیر داروی ضد التهابی «سلکوکسیب» به عنوان درمان کمکی در بیماران مبتلا به اسکیزوفرنیا شدند که می‌تواند گامی نو در درمان مبتلایان به این بیماری باشد.

دکتر شاهین آخوندزاده، معاون پژوهشی دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران و مجری این طرح در گفت‌وگو با خبرنگار پژوهشی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) در دانشگاه اظهار کرد: استفاده از داروی ضد التهابی «سلکوکسیب» نسبت به سایر داروهای موجود، در درمان بیماران اسکیزوفرنیا موثرتر است.

وی خاطرنشان کرد: اسکیزوفرنی یکی از بیماری هایی است که درمان روشنی ندارد، اسکیزوفرنی یکی از اختلالات روان‌شناسی است و چون در سنین جوانی آغاز می‌شود می‌تواند یک عمر بار شدیدی را بر روی خانواده و جامعه ایجاد کند.

آخوندزاده تصریح کرد: متأسفانه حدود 40 درصد از بیماران به درمان جواب نمی‌دهند و در این راستا یافتن درمان‌های جدید دارویی موثر در صدر فعالیت های محققان قرار دارد.

وی افزود: اگرچه در اوایل دهه 90 میلادی انقلابی در روان‌پزشکی ایجاد شد که در حقیقت معرفی داروهای Atypical antipsychotic (ضد افسردگی معمول) برای درمان دارویی این بیماران بود ولی یک درمان موثر و ایده آل نبود چرا که این داروها عوارض زیادی دارند و بر روی حافظه، یادگیری و تکلم بیماران تأثیر منفی می گذارند.

معاون پزشکی دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران در ادامه بیان کرد: بعضاً عوامل دارویی که التهاب را کاهش می‌دهند می‌توانند تأثیر مثبتی در درمان اسکیزوفرنی داشته باشند.

آخوندزاده درباره طرح خود گفت: هدف از این تحقیق ارزیابی تاثیر داروی ضد التهاب «سلکوکسیب» به عنوان عامل کمکی در درمان اسکیزوفرنی مزمن بوده که در قالب یک کارآزمایی 8 هفته‌ یی دو سو کور با کنترل دارونما انجام شده که نتیجه این مطالعه پیشنهاد می‌کند که سلکوسیب ممکن است یک عامل موثر در درمان بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی مزمن باشد